Tarım, insanlığın en temel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla toprağın işlenmesi, bitki yetiştirilmesi ve hayvanların beslenmesi faaliyetlerinin bütünüdür. Yöntemlerine, uygulandığı iklim şartlarına ve kullanılan teknolojiye göre tarım çeşitleri genel olarak şu başlıklar altında sınıflandırılır:
1. Uygulanan Yöntemlere Göre Tarım Çeşitleri
İntansif (Yoğun / Modern) Tarım
Birim alandan en yüksek verimi almayı hedefleyen, modern yöntemlerin kullanıldığı tarım şeklidir.
Özellikleri: Sulama, gübreleme, kaliteli tohum (hibrit/ıslah edilmiş), makineleşme ve ilaçlama üst düzeydedir. İklime olan bağımlılık oldukça düşüktür.
Yaygın Olduğu Yerler: Hollanda, Danimarka, İsrail gibi gelişmiş ülkeler ile Türkiye'de Çukurova ve Ege kıyıları.
Ekstansif (Kaba / Yaygın / Geleneksel) Tarım
Geleneksel yöntemlerin ağırlıkta olduğu, teknoloji kullanımının sınırlı kaldığı tarım metodudur.
Özellikleri: Verim düşüktür ve üretimde yıldan yıla dalgalanmalar görülür çünkü üretim büyük oranda iklim koşullarına (yağışlara) bağlıdır.
Yaygın Olduğu Yerler: Gelişmekte olan ya da geri kalmış ülkeler ile Türkiye'nin iç kesimlerindeki bazı tarım alanları.
Nadas Tarımı
Yağışların yetersiz, sulama imkanlarının kısıtlı olduğu kurak ve yarı kurak bölgelerde toprağın bir yıl ekilip, ertesi yıl dinlenmeye (boş) bırakılması yöntemidir.
Özellikleri: Toprağın su ve mineral depolamasını amaçlar ancak erozyonu artırdığı için modern tarımda pek tercih edilmez.
Yaygın Olduğu Yerler: Türkiye'de İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri.
2. Üretim Amacı ve Tarzına Göre Tarım Çeşitleri
Plantasyon Tarımı
Ekvatoral ve tropikal kuşakta, ticari amaçla çok geniş alanlarda tek bir ürün türünün (monokültür) yetiştirilmesine dayanan tarım şeklidir.
Örnekler: Çay, kahve, muz, kakao ve kauçuk plantasyonları.
Sera Tarımı (Seracılık / Örtü Altı Tarımı)
Yetişme dönemleri dışında, dış etkenlerden (soğuk, rüzgar vb.) korunmuş, üzeri cam veya naylonla kaplı alanlarda yapılan tarımdır.
Özellikleri: Mevsim dışı sebze ve meyve üretimine olanak tanır. Kış ılıklığı isteyen bir yöntemdir.
Yaygın Olduğu Yerler: Akdeniz ve Ege kıyıları.
Organik Tarım (Ekolojik Tarım)
Üretimde kimyasal gübre, hormon ve tarım ilacı (pestisit) kullanmadan, çevreye ve insan sağlığına zarar vermeyen doğal yöntemlerle yapılan tarımdır.
Özellikleri: Üretimden tüketime kadar her aşaması denetlenir ve sertifikalandırılır.
3. Yenilikçi ve Alternatif Tarım Çeşitleri
Topraksız Tarım (Hidroponik/Aeroponik): Toprak yerine zenginleştirilmiş su çözeltileri veya sisli/havadar ortamlar kullanılarak bitki yetiştirilmesi yöntemidir. Genellikle dikey tarım uygulamalarında tercih edilir.
Sözleşmeli Tarım: Üretici ile alıcının (genelde sanayi kuruluşları) ürünün cinsi, miktarı, fiyatı ve teslim şartları konusunda önceden anlaşarak yaptığı üretim modelidir (Örn: Şeker pancarı, tütün).